- Ngày 4/6/2004 Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH & NV Hà Nội đã quyết định
đổi tên Bộ môn Dân tộc học thành Bộ môn Nhân học.
Bộ môn Dân tộc học
Bộ môn Dân
tộc học là một bộ phận của khoa Lịch sử - Trường Đại học Khoa học xã
hội
và Nhân văn.
Bộ môn được thành lập từ năm 1960. Vào thời điểm hình thành,
Dân tộc học nằm trong bộ môn Lịch sử cận đại Việt nam,
sau đó tách thành một bộ phận độc lập một thời gian rồi lại sáp nhập
với Khảo cổ học thành bộ môn ghép Dân tộc học – Khảo cổ học. Đến năm
1967 thì tách ra thành hai bộ môn riêng. Chủ nhiệm bộ môn đầu tiên
và cũng là một trong số những chuyên gia đầu ngành Dân tộc học Việt
Nam là Giáo sư Vương Hoàng Tuyên. Cùng hơn 40 năm xây dựng và phát
triển của khoa Lịch sử, bộ môn Dân tộc học đã từng bước trưởng
thành.
Tình hình đội ngũ
Hiện tại bộ
môn có 5 cán bộ giảng dạy, trong đó có 2 người có học hàm phó giáo
sư, 3 người có học vị tiễn sỹ, 2 người đang theo học chế độ tiến sĩ.
Tuổi đời trung bình của cán bộ bộ môn là 45. PGS. TS. Lâm Bá Nam là
chủ nghiệm bộ môn.
Nhiều cán bộ giảng dạy của bộ môn do yêu cầu công tác đã thuyên
chuyển đi các cơ quan khác và đang giữ những vị trí quan trọng như
Viện trưởng các viện nghiên cứu, giám đốc nhà xuất bản, tổng biên
tập các tạp chí khoa học... Nhưng cũng có người đã mất như các ông:
Vương Hoàng Tuyên, Hà Văn Thụ. Bộ môn ghi nhận những đóng góp của
các ông trong công tác
đào tạo với tư cách là một thầy giáo mẫu mực, một cán bộ giàu nhiệt
huyết, một đồng nghiệp rất chân thành.
Công tác đào tạo
1. Thời kỳ
Đại học Tổng hợp Hà Nội (1960 – 1994)
Giảng dạy cơ sở Dân tộc học
Dân tộc học phân ban
2. Thời kỳ Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (từ 1995 đến nay)
Khi trường Đại học Tổng hợp nhập vào Đại học Quốc gia Hà Nội năm
1994 thì chương trình Dân tộc học đại cương (Cơ sở Dân tộc học ) bắt
đầu được giảng dạy cho toàn bộ sinh viên của các khoa khoa học xã
hội và nhân văn với tư cách làm môn học bắt buộc.
Kết quả đào tạo ngành học Dân tộc học tại Trường Đại học Tổng hợp
trước đây và Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn hiện nay:
Khoảng 400 người đã tốt nghiệp chương trình cử nhân chuyên ngành
Dân tộc học, trong đó có hơn 50 ngừoi là con em các dân tộc thiểu
số, 10 sinh viên nước ngoài.
6 người đã bảo vệ thành công luận án phó tiến sĩ.
Hiện nay có 4 nghiên cứu sinh đang theo học tại bộ môn , 2 học
viên cao học, 2 thực tập sinh theo chế độ tiến sĩ.
Khoảng 300 cán bộ làm công tác dân tộc, dân vận, mặt trận, tôn
giáo, văn hóa của các cơ quan trung ương và địa phương đã được bồi
dưỡng kiến thức cơ bản về các vấn đề dân tộc và tôn giáo tại bộ môn
và đã được trường Đại học Tổng hợp Hà Nội trước đây cấp chứng chỉ.
Nghiên cứu khoa học
Giảng dạy và
nghiên cứu khoa học là hai mặt hữu cơ của quá trình đào tạo. Nghiên
cứu khoa học tốt sẽ giúp cho chất lượng giảng dạy tốt hơn. Trên tinh
thần đó, các cán bộ của bộ môn rất coi trọng và có những gặt hái
trên lĩnh vực này. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, ước tính
có hơn 200 công trình của cán bộ bộ môn đã được công bố. Đó là các
bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành, các chuyên khảo, các
giáo trình, các sách làm tài liệu tham khảo, các bài báo và báo cáo
khoa học được đăng tải và tham gia các hội nghị khoa học ở nước
ngoài. Nhưng đáng kể là 2 cuốn giáo trình: Cơ sở dân tộc học của GS.
Phan Hữu Dật (NXB Đại học và Trung học chuyên nghiệp , Hà Nội, 1973)
và cuốn Dân tộc học đại cương của tập thể bộ môn do PGS. Lê Sỹ Giáo
chủ biên (NXB Giáo dục , Hà Nội, 1995). Các giáo trình này đựơc dùng
để giảng dạy trong hệ thống các trường đại học thuộc các ngành khoa
học xã hội và nhân văn.
Hợp tác trong và ngoài nước
Ở trong nước,
bộ môn có quan hệ hợp tác chuyên môn với Hội đồng Dân tộc của Quốc
hội, Ủy ban dân tộc của Chính phủ, Bộ Công An, Bộ Quốc
Phòng, hệ thống các trường chính trị, các viện nghiên cứu nói chung
và nói riêng là Viện Dân tộc học, các bảo tàng Dân tộc học. Sự hợp
tác để nghiên cứu các chương trình , các vấn đề chuyên môn, xây dựng
các dự án, giảng dạy Dân tộc học đại cưong, các chuyên đề...
Về quan hệ quốc tế, Bộ môn đã từng nhận thực tập sinh Liên Xô, đào
tạo sinh viên Lào, nhận nghiên cứu sinh và thực tập sinh Hàn Quốc,
thực tập sinh Mỹ đến học và thực tập cả ở bậc đại học và sau đại
học. Cán bộ của bộ môn cũng đã từng học tập và hợp tác chuyên môn ở
nước ngoài như Liên XÔ, Hà Lan, Bungari, Thái Lan, Mỹ...
Ngành Dân tộc học cho đến nay vẫn duy trì là một cơ sở mạnh về đào
tạo, nghiên cứu khoa học, phục vụ tích cực các nhiệm vụ chính trị
của đất nước và mở rộng giao lưu với bạn bè quốc tế.
